Google+ Κάθε 4 χρόνια μια φορά… : Biology4u.gr

Κάθε 4 χρόνια μια φορά…

Έχει καταχωριστεί στις κατηγορίες: ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ κ. ΦΩΤΕΙΝΟΥ από στις 29 Φεβρουαρίου 2016

Tι μπορεί να έχει συμβεί σε μια ημερομηνία που επαναλαμβάνεται κάθε 4 χρόνια, όπως η 29η Φεβρουαρίου, ρώτησα τον κ. Φωτεινό, πιστό φίλο της σελίδας και καλό γνώστη της ιστορίας της βιολογίας.
Μου χαμογέλασε και χωρίς καθυστέρηση μου είπε: Τον βιογενετικό νόμο του Haeckel τον διδαχτήκατε στο Πανεπιστήμιο, δεν είναι;

Φυσικά ήταν η αυθόρμητη απάντησή μου.
Ε’ τότε δεν μπορεί θα διδαχτήκατε και τον νόμο του von Βaer, σχολίασε με κάποια αυστηρότητα.

Για να είμαι ειλικρινής, τον νόμο του von Baer, αν τον είχαμε διδαχτεί, τον είχα ξεχάσει, όπως και τον άνθρωπο που τον διετύπωσε.
Ποιος είναι λοιπόν ο von Baer και ο νόμος τους, και ποια είναι η σχέση του με την σημερινή ημέρα ρώτησα τον κ. Φωτεινό.

Ο κ. Φωτεινός δεν είναι από τους ανθρώπους που επιδεικνύει τη γνώση του. Είναι όμως πάντα πρόθυμος να τη μεταδώσει, όταν του ζητηθεί και χωρίς πολλές περιστροφές μου είπε:
Ο von Baer ήταν ένας πολυπράγμων Εσθονός φυσιοδίφης, γεωλόγος και γεωγράφος που γεννήθηκε σαν σήμερα την 29η Φεβρουαρίου του 1792. Μεταξύ των επιτευγμάτων του, χάρη στα οποία συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πρωτοπόρους της συγκριτικής εμβρυολογίας, περιλαμβάνεται η ανακάλυψη ότι το ωάριο είναι κύτταρο και κύτταρο μάλιστα από το οποίο προέρχεται το έμβρυο των θηλαστικών, η ανακάλυψη του βλαστιδίου και της νωτοχορδής και φυσικά ο περίφημος εμβρυολογικός νόμος του, με τον οποίο προσδιόρισε τις αρχές που διέπουν την εμβρυϊκή ανάπτυξη.

Καλά, ήταν η άμεση αντίδρασή μου, αυτό το τελευταίο για τις αρχές που διέπουν την ανάπτυξη του εμβρύου δεν το έκανε ο Haeckel με τον βιογενετικό νόμο του;

Nαι, ήταν η απάντηση του κ. Φωτεινού. Ο βιογενετικός νόμος που πράγματι διετύπωσε ο Haeckel το 1866, ισχυριζόμενος ότι η οντογένεση ανακεφαλαιώνει εν τάχει τη φυλογένεση, ήταν η δαρβινική, ας πούμε, εκδοχή ενός παρόμοιου νόμου που είχε διατυπωθεί στις αρχές του 19ου αιώνα. Ο νόμος αυτός που φέρει την ονομασία νόμος της ανακεφαλαίωσης είχε διατυπωθεί από τον Γερμανό ανατόμο Johann Friedrich Meckel, τον νεώτερο, ο οποίος έβλεπε στη διαδοχή των αναπτυξιακών σταδίων του εμβρύου, την επαλήθευση της scala naturae του Lamarck.
Και ο von Baer πού κολλάει; έσπευσα να ρωτήσω τον κ. Φωτεινό.

Ο von Baer αγαπητέ μου, “κολλάει” διότι το 1827 διετύπωσε μια σειρά αρχών για την ανάπτυξη του εμβρύου, οι οποίες αντέβαιναν στη θεωρία της ανακεφαλαίωσης του Meckel, και συνεπώς και στη “δαρβινική” εκδοχή της, το βιογενετικό νόμο του Haeckel που διατυπώθηκε αργότερα.

Έχετε την καλοσύνη να μου τις πείτε, ρώτησα τον κ. Φωτεινό.
Μη σε κουράσω με όλες τις αρχές μου απήντησε: Κράτα όμως αυτήν που διαφοροποιεί τον νόμο του, από το βιογενετικό νόμο του Haeckel, σύμφωνα με την οποία:

«Τα πρώιμα αναπτυξιακά στάδια ενός ζωικού είδους δεν μοιάζουν με τα ενήλικα στάδια άλλων ειδών που βρίσκονται σε κατώτερο σκαλοπάτι στη κλίμακα της εξέλιξης, αλλά με τα πρώιμα αναπτυξιακά στάδια αυτών των ειδών».

Και γιατί κ. Φωτεινέ οφείλουμε να μνημονεύουμε τον von Baer και τον νόμο του, ήταν η τελευταία-γνωρίζω- ασεβής ερώτηση που απηύθυνα στον κ. Φωτεινό.

Διότι η εργασία του von Baer ήταν μια από τις πιο σημαντικές απόπειρες να καθοριστούν οι αρχές που διέπουν την εμβρυϊκή ανάπτυξη και να τη συνδέσουν με την εξελικτική βιολογία, μου απήντησε κάπως βλοσυρά, προσθέτοντας:
Αν επιθυμείς να μάθεις λίγα περισσότερα για το έργο του von Baer και τη σημασία του, μπορείς να αναζητήσεις σχετικές πληροφορίες στο διαδίκτυο.

Α’ και αν διαβάσεις το λήμμα για τον von Baer στη Wikipedia, που αναφέρει ότι γεννήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου, να ξέρεις ότι έκανα τόσο λάθος, όσο η Britannica στο δικό της λήμμα…

Ετικέτες: , ,

Ο σχολιασμός έχει κλείσει