"Τώρα λοιπόν βλέπεις ότι πρέπει να τρέχεις συνεχώς για να μπορείς να παραμένεις στην ίδια θέση. Αν θέλεις να πας πιο πέρα, θα πρέπει να τρέχεις, τουλάχιστον δύο φορές περισσότερο"
| Επικοινωνείτε |
 |
 |
 |
| Συντάχθηκε απο τον/την ΣΟΦΙΑ ΠΛΑΤΑΝΙΣΤΙΩΤΗ |
| Πέμπτη, 19 Ιούνιος 2008 22:41 |
|
Τον τελευταίο καιρό περιδιαβαίνω όλο και περισσότερο στον «ηλεκτρονικό» κόσμο που έχει αναδειχτεί ως το «παράλληλο σύμπαν» για πολλούς ανθρώπους. Στην αρχή ήταν μια απλή αναζήτηση πληροφοριών, κύρια για εκπαιδευτικά ζητήματα. Σύντομα όμως, βρέθηκα σε έναν κόσμο δικτυακών κυρίως αλλά και βιβλιογραφικών δεδομένων απίστευτης πληρότητας και ποικιλότητας. Το βασικό μου πρόβλημα δεν είναι αν θα βρω την πληροφορία που θέλω αλλά με ποιο τρόπο θα την «ξετρυπώσω» από ένα μεγάλο πλήθος άλλων σχετικών ή άσχετων πληροφοριών. Ανακάλυψα θαυμάσιες δουλειές άγνωστων – για εμένα – συναδέλφων ή άλλων ειδικών και μάλιστα για ζητήματα για τα οποία έχω αρκετά ασχοληθεί και μελετήσει. Ξαναβρέθηκα μπροστά την γνωστή αμήχανη θέση να παρουσιάζεται μια ιδέα που μέχρι τότε θεωρούσα ότι υπήρχε μόνο στο βάθος της σκέψης μου. Περιδιαβαίνοντας ένα μικρό κομμάτι από όλο αυτό τον θαυμάσιο κόσμο πνευματικής κατάθεσης αναρωτήθηκα, πόσοι εκπαιδευτικοί δίνουν στον εαυτό τους αντίστοιχες ευκαιρίες. Πόσοι έχουν τις «κεραίες» τους ανοιχτές για επικοινωνία; Πόσοι έχουν την διάθεση να αφιερώσουν ένα μέρος του χρόνου τους για να κουβεντιάσουν, να ανταλλάξουν απόψεις, να τις επιδοκιμάσουν ή αποδοκιμάσουν, να πουν τις σκέψεις τους και γενικά να συνεισφέρουν σε αυτή την πανσπερμία πληροφοριών και ιδεών; Φοβάμαι ότι, εκτός από μια μικρή κοινότητα «ηλεκτρονικά ενεργή», όλοι οι υπόλοιποι δεν επικοινωνούν ή επικοινωνούν ελάχιστα. Έχουν την αίσθηση ότι γνωρίζουν ήδη όσα πρέπει να γνωρίζουν – αυτό είναι κυρίαρχο στις μεγαλύτερες ηλικίες – και τίποτε άξιο λόγου δεν υπάρχει για να μάθουν ή να πληροφορηθούν. Έχουν «κατεβάσει τα ρολά» και αντιστέκονται σε οποιαδήποτε προσπάθεια εμπλοκής τους σε οποιοδήποτε επικοινωνιακό σύστημα. Και βέβαια, η αντίσταση αυτή γίνεται μεγαλύτερη σε ανθρώπους που δεν έχουν την δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν την ηλεκτρονική επικοινωνία. Η επικοινωνία – σε όλες της τις μορφές και διαστάσεις – είναι ένα διαρθρωτικό πρόβλημα που αγγίζει και την εκπαίδευση, οι δε εκπαιδευτικοί θα μπορούσαν να καταταχτούν σε τρεις μεγάλες κατηγορίες. Στην πρώτη κατηγορία βρίσκονται οι ανήσυχοι, δραστήριοι και δημιουργικοί εκπαιδευτικοί που ενδιαφέρονται να βελτιωθούν, ψάχνουν για καινούργια πράγματα και τα εφαρμόζουν σε πολλές περιπτώσεις. Είναι οι άνθρωποι που συνήθως συναντώνται σε σεμινάρια, συνέδρια, συναντήσεις. Δεν είναι πάρα πολλοί και δεν είναι απαραίτητα καλοί εκπαιδευτικοί στην τάξη – αυτό προϋποθέτει και άλλα χαρακτηριστικά – αλλά, κατά κανόνα δουλεύουν υπεύθυνα και συνειδητά. Σχεδόν όλοι έχουν καλή σχέση με τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας. Η δεύτερη, και ίσως πολυπληθέστερη, κατηγορία έχει κάποια ανησυχία και ενδιαφέρον για τη δουλειά της αλλά έχει αποροφηθεί από τη ρουτίνα και την καθημερινότητα, με αποτέλεσμα να μένει στάσιμη. Πολλοί από αυτούς τους εκπαιδευτικούς διέθεταν αρχικά και ενδιαφέρον και όρεξη, αλλά το έχασαν προοδευτικά αντιμετωπίζοντας την ισοπεδωτική και απαξιωτική αντιμετώπιση του ελληνικού δημοσίου αλλά και της υπόλοιπης κοινωνίας. Είναι, όμως, εν δυνάμει δεκτικοί και θετικοί σε επικοινωνία και ανταλλαγή απόψεων αρκεί να πειστούν ότι θα τους προσφέρει κάτι συγκεκριμένο και ουσιαστικό. Οι περισσότεροι έχουν μια μικρή ή μεγαλύτερη επαφή με την ηλεκτρονική επικοινωνία. Η τρίτη κατηγορία είναι οι συνειδητά αρνητικοί σε κάθε δραστηριότητα που θα τους απασχολήσει πέρα από τα απολύτως αναγκαία και τυπικά εκπαιδευτικά τους καθήκοντα. Συχνά θεωρητικοποιούν την αρνητική τους στάση ισχυριζόμενοι ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει ή ότι τίποτα καινούργιο δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην τάξη και , κατά κανόνα, δεν έχουν καλή σχέση με τις νέες τεχνολογίες. Τουλάχιστον οι δύο πρώτες κατηγορίες θα μπορούσαν, κάτω από κατάλληλες συνθήκες, να επικοινωνούν. Θα μπορούσαν να συνομιλούν με τους συναδέλφους του σχολείου τους, με τους συναδέλφους των σχολείων της περιοχής τους , με τους συναδέλφους της υπόλοιπης Ελλάδας αλλά και με τους εκπαιδευτικούς στον υπόλοιπο κόσμο. Η επικοινωνία στο στενό περιβάλλον του σχολείου ή της περιοχής μπορεί να είναι περισσότερο προσωπική και λιγότερο ηλεκτρονική. Είμαστε λαός που του αρέσει η κουβέντα και δεν έχει πολύ ανεπτυγμένη σχέση με τους Η/Υ. Η κουβέντα μας όμως σπάνια παίρνει την μορφή της δομημένης συζήτησης που είναι και το ζητούμενο. Οι περισσότεροι δεν έχουν μάθει να συνομιλούν και δυστυχώς δεν μπορούν να διδάξουν αντίστοιχα και τους μαθητές τους. Το κυριότερο ελάττωμα είναι δεν «ακούνε» τους συνομιλητές τους, δεν αντιπαραθέτουν επιχειρήματα αλλά παγιωμένες απόψεις και θέσεις και, γενικότερα, δεν έχουν «ανοιχτό μυαλό» να ακούσουν και αξιολογήσουν. Τις περισσότερες φορές η όποια συζήτηση περιορίζεται σε κατάθεση παραπόνων, γκρίνιας και αδιέξοδης κριτικής. Προσωπικά προτιμώ την οποιαδήποτε συζήτηση έστω και όταν ο καθένας «λέει τον πόνο του»– άλλωστε μπορεί να δράσει και ψυχοθεραπευτικά –Όμως η δομημένη «συνομιλία» οφείλει να έχει σαφείς στόχους, ορισμένη θεματολογία, προαποφασισμένη διαδικασία και, βέβαια, να προσβλέπει σε συγκεκριμένα και ορατά αποτελέσματα. Με λίγα λόγια πρέπει να μάθουμε να κουβεντιάζουμε «…ήσυχα κι απλά …» όπως έλεγε και ο ποιητής. Οι μορφές οργανωμένης ζωντανής συζήτησης για να γίνουν απαιτούν κάποιον που θα τις οργανώσει, θέλουν χώρο, χρόνο και …καλή διάθεση. Από όλα αυτά το δυσκολότερο μου φαίνεται ο οργανωτής και ο χρόνος. Οι φυσικοί οργανωτές αυτών των διαδικασιών δεν μπορούν να είναι παρά οι σχολικοί σύμβουλοι. Αυτοί έχουν την άνεση να μαζέψουν τους εκπαιδευτικούς και να συζητήσουν τα θέματα που τους απασχολούν. Δεν μπορώ να πω πόσοι το επιχειρούν συστηματικά και πόσοι, από αυτούς που το επιχειρούν, οργανώνουν πραγματικά αποτελεσματικές συζητήσεις. Η αίσθησή μου είναι ότι είναι πολύ λίγοι και η ανταπόκριση που έχουν είναι ακόμα λιγότερη. Δεν θα επιχειρήσω να αποδώσω ευθύνες σε έναν θεσμό που έχει υποβαθμιστεί και υπονομευτεί από την ίδια την Πολιτεία. Δεν βλέπω όμως άλλο τρόπο επικοινωνίας εκτός από τα όποια Σεμινάρια, επιμορφωτικές συναντήσεις, ημερίδες, συνέδρια στα οποία όμως υπάρχει μικρή έως ανύπαρκτη ευκαιρία για ουσιαστική επικοινωνία. Υπάρχουν όμως και άλλα μεσαία στελέχη (Υπεύθυνοι Περιβαλλοντικής, Αγ. Υγείας, Πολιτιστικών) που μπορούν να δραστηριοποιήσουν τους εκπαιδευτικούς. Ειδικά για τους ΠΕ4 υπάρχουν τα ΕΚΦΕ, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα σταθερό «σημείο συνάντησης» όχι μόνο για την εργαστηριακή διδασκαλία αλλά και για γενικότερη επικοινωνία και συζήτηση συναφών θεμάτων. Πολλά από αυτά επιχειρούν και παίζουν έναν τέτοιο ρόλο με αρκετή επιτυχία.
Τα πεπερασμένα όρια της «ζωντανής» συζήτησης μας σπρώχνουν μπροστά στις οθόνες του υπολογιστή μας. Δεν μπορεί βέβαια το διαδίκτυο να υποκαταστήσει την ζωντανή προσωπική επαφή αλλά μπορεί να μας ανοίξει νέους ορίζοντες και να μας ανεβάσει σε επίπεδα επικοινωνίας που αντικειμενικά δεν μπορεί να καλύψει η προσωπική κουβέντα. Μπορεί να μας φέρει κοντά σε πρόσωπα και καταστάσεις, κοντινά ή μακρινά, που δεν είχαμε ποτέ την ευκαιρία να γνωρίσουμε και να «μιλήσουμε». Μπορεί να μας κάνει μέλη κοινοτήτων ή ομάδων που έχουν κοινά ενδιαφέροντα ή στόχους. Μπορεί –ίσως το πιο σημαντικό – να μας οδηγήσει σε νέες μορφές κοινωνικής οργάνωσης πολιτών που συνδιαλέγονται αλλά και οργανώνονται, διακηρύσσουν, δρουν και διεκδικούν σε επαγγελματικά αλλά και κοινωνικά επίπεδα.
|
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ
ΔΙΚΤΥΟ-ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΕΙΣ
