"Τώρα λοιπόν βλέπεις ότι πρέπει να τρέχεις συνεχώς για να μπορείς να παραμένεις στην ίδια θέση. Αν θέλεις να πας πιο πέρα, θα πρέπει να τρέχεις, τουλάχιστον δύο φορές περισσότερο"
| Τα αλφαβητάρια της Βιολογίας |
|
|
|
| Συντάχθηκε απο τον/την Administrator |
| Παρασκευή, 03 Νοέμβριος 2006 06:29 |
Εισαγωγή![]() Το μάθημα της Βιολογίας, ως αυτόνομο μάθημα, εισήχθη στην ελληνική εκπαίδευση το 1933. Περιδιαβάζοντας τα προγράμματα σπουδών που έκτοτε εκπονήθηκαν, πολύ εύκολα καταλήγει κανείς στη μελαγχολική διαπίστωση, ότι η θέση του ελάχιστα μεταβλήθηκε στα χρόνια που μεσολάβησαν, σαν τίποτε να μην άλλαξε στο μεταξύ, στην επιστήμη, την κοινωνία, την εκπαίδευση.... Στο διάστημα αυτό η Βιολογία διδάχτηκε με τη βοήθεια σχολικών εγχειριδίων που η συγγραφή τους απηχεί το πνεύμα και το γράμμα των εκάστοτε προγραμμάτων σπουδών, το ύφος και την αισθητική της εποχής τους, το επίπεδο της επιστημονικής γνώσης, τις ισχύουσες παιδαγωγικές αρχές ακόμη όμως και τους επικρατούντες ιδεολογικούς προσανατολισμούς της, όπως αδιάψευστα επιβεβαιώνει ο τρόπος με τον οποίο αγνοούν ή χειρίζονται το "ευαίσθητο" κεφάλαιο της Εξέλιξης. Το biology4u.gr εγκαινιάζει την παρουσίαση των σχολικών εγχειριδίων Βιολογίας, όχι με την πρόθεση της κριτικής αποτίμησής τους, που είναι έργο δύσκολο και ειδικό, αλλά της προβολής επιλεγμένων αποσπασμάτων που μεταφέρουν στον περιηγητή του διαδικτύου το άρωμα της εποχής τους. Το πρώτο βιβλίο που έφερε τον τίτλο "Στοιχεία Γενικής Βιολογίας" εκδόθηκε το 1933, προοριζόταν "Διά την Δ' τάξιν των Γυμνασίων παλαιού τύπου και την Στ' τάξιν των Γυμνασίων νέου τύπου" και συγγραφέας του ήταν ο τακτικός καθηγητής της Γενικής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Θρασύβουλος Βλησίδης. Το βιβλίο περιλαμβάνει 5 κεφάλαια (Εισαγωγή, Η ζωή και αι γενικαί ιδιότητες αυτής, Αι συνθήκαι της ζωής και ο θάνατος, Το κύτταρον ως μονάς της ζωής, Η παραγωγή της ζωής και η κληρονομικότης, Η εξέλιξις του οργανικού κόσμου) και έχει έκταση 95 σελίδων. Ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία του βιβλίου είναι ότι στις γραμμές του ο συγγραφέας συχνά αποπειράται απρόσμενες επιστημολογικές προσεγγίσεις. Για παράδειγμα στη σελίδα 28 αναφέρεται στην αδυναμία ερμηνείας των βιολογικών φαινομένων μόνον με τους νόμους της Φυσικοχημείας: ![]() και στη συνέχεια στη σελίδα 29: ![]() Για να καταλήξει: ![]() Επισήμανση που ωθείται από βιταλιστικά κίνητρα; Επίγνωση της περιορισμένης δυνατότητας του αναγωγισμού να εξηγήσει τα βιολογικά φαινόμενα; Όπως και να εξηγείται εντύπωση προκαλεί η κατανόηση της ιδιαίτερης θέσης που κατέχει η Βιολογία στις Θετικές επιστήμες και η παράθεση της σχετικής άποψης σε σχολικό βιβλίο της δεκαετίας του 30.
![]()
![]() ![]() όσο γιατί υπάρχει μια έκδηλη αντιφατικότητα στην παρουσίασή του. Ενώ τα στοιχεία που παρέχονται είναι πλήρη και πειστικά, ο συγγραφέας αισθάνεται ταυτόχρονα την ανάγκη να τηρήσει αποστάσεις από την ιδέα της Εξέλιξης και τη "θεωρία του Δαρβίνου" αυτοϋπονομεύοντας, κατά κάποιο τρόπο, το κείμενό του. Έτσι ενώ παραθέτει όλες τις μαρτυρίες που συνηγορούν υπέρ της ιδέας της Εξέλιξης (Παλαιοντολογία, Συγκριτική Ανατομία, Εμβρυολογία, Συστηματική) και αποσπάσματα όπως το ακόλουθο: ταυτόχρονα γράφει:
![]() |